IV edycja festiwalu “Kroniki Odkrywców” za nami. Spotkaliśmy się ponownie w Chełmsku Śląskim
Rynek w Chełmsku Śląskim już po raz czwarty stał się miejscem spotkania miłośników historii, eksploratorów, regionalistów oraz osób zainteresowanych tajemnicami i niezwykłymi opowieściami związanymi z Sudetami. 5 września 2026 roku odbyła się IV edycja Sudeckiego Festiwalu Historycznego „Kroniki Odkrywców”, która przez cały dzień przyciągała mieszkańców regionu i turystów zainteresowanych przeszłością Dolnego Śląska.
Festiwal rozpoczął się o godz. 11.00. Po przemówieniach organizatorów – Sudety.pro, Stowarzyszenia Wspólnie Dla Chełmska, Powiatu Kamiennogórskiego oraz Gminy Lubawka – oficjalny początek wydarzenia ogłosił wystrzał z armaty w wykonaniu rekonstruktorów z grupy Artyleria Legii Polskiej 1797. Chwilę później rynek stał się przestrzenią pokazów walk rycerskich przygotowanych przez Agencję Artystyczną Hegemon. Rekonstruktorzy zaprezentowali historyczne uzbrojenie i widowiskowe pojedynki, wprowadzając uczestników w klimat dawnych epok.
Prelekcje, dyskusje i historie Sudetów
Jednym z najważniejszych elementów „Kronik Odkrywców” tradycyjnie były spotkania z zaproszonymi prelegentami. W tej edycji swoje wystąpienia przygotowali dr hab. Daniel Wojtucki, Jacek M. Kowalski, Maciej Bartków, Robert Główczyk oraz Jarosław Szczyżowski. Tematy prowadziły uczestników od dawnych wierzeń i zjawiska magia posthuma, przez nieznane archiwa, Werwolf i sudeckie mity, po gospodarcze dzieje opactwa krzeszowskiego oraz historie ukryte w górskim krajobrazie. Prelekcje przyciągnęły liczne grono słuchaczy, ale zachowały charakter, na którym od początku zależy organizatorom festiwalu – kameralnego spotkania z historią, w którym prezentacja jest punktem wyjścia do pytań, dyskusji i bezpośredniej rozmowy z autorami oraz badaczami.
„Małe rozmowy o wielkich sprawach” oraz panel magazynu “Odkrywca”
Na rynku odbył się również panel „Małe rozmowy o wielkich sprawach”, prowadzony przez Marcina Prochackiego. Była to przestrzeń na krótsze i swobodniejsze rozmowy z osobami, których działalność, zainteresowania i pasje są związane z historią, kulturą oraz regionem. Gośćmi panelu byli rekonstruktorzy z Artyleria Legii Polskiej 1797, Beata Justa, Krzysztof Jawor oraz Teresa Sobala. Każde ze spotkań pokazywało nieco inną perspektywę – od rekonstrukcji historycznej, przez sztukę i kulturę, po lokalne dziedzictwo i wieloletnią działalność społeczną.
Drugim z festiwalowych paneli było spotkanie magazynu „Odkrywca”. Gościem Marcina Prochackiego był Łukasz Orlicki – historyk, eksplorator i wieloletni współpracownik czasopisma. Rozmowa dotyczyła eksploracji, badań terenowych i odkrywania historii poza tradycyjnym warsztatem archiwalnym.
Nauka, minerały i festiwalowe stanowiska
Program nie ograniczał się do historii opowiadanej ze sceny. Dużym zainteresowaniem cieszyły się pokazy Szalonego Naukowca przygotowane przez zespół Time Gates – Bramy Czasu z Jeleniej Góry. Eksperymenty z wykorzystaniem ciekłego azotu pokazały, że nauka może być jednocześnie widowiskowa i dostępna dla odbiorców w każdym wieku. Swoją pasją do minerałów dzielił się z kolei Piotr Lejczak z Muzeum Regionalnego w Lubaniu, który prowadził pokazy i warsztaty cięcia agatów. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak po przecięciu niepozornego z zewnątrz okazu ujawniają się jego naturalne warstwy, kolory i wzory.
Na rynku przez cały dzień działały także stanowiska partnerów i instytucji współtworzących wydarzenie. Swoją działalność prezentowali:
- Sudety.pro,
- Time Gates – Bramy Czasu w Jeleniej Górze,
- Projekt Arado – Zaginione Laboratorium Hitlera w Kamiennej Górze,
- Wyższa Szkoła Biznesu i Nauk o Zdrowiu w Łodzi – Filia w Szczawnie-Zdroju,
- Gmina Lubawka,
- czasopisma „Odkrywca” oraz „Archeologia Żywa”.
Nie zabrakło także strefy gastronomicznej
Całodniowy program uzupełniła strefa gastronomiczna. Luz & Blues Restauracja z Kamiennej Góry przygotowała dania obiadowe i ofertę grillową, Smaki z Poligonu serwowały grochówkę w wojskowym klimacie, a o kawę i inne napoje zadbała Delta Cafe – mobilna kawiarnia działająca w charakterystycznej formie rikszy.
Na zakończenie - Chełmsko Śląskie opowiedziane podczas spaceru
Zwieńczeniem IV Sudeckiego Festiwalu Historycznego „Kroniki Odkrywców” był spacer historyczny po Chełmsku Śląskim prowadzony przez Krzysztofa Wojtasa. Była to okazja, aby spojrzeć na miejscowość nie tylko poprzez najbardziej znane zabytki, ale również poprzez opowieści ukryte w murach, ślady dawnych mieszkańców i historie, których często próżno szukać w klasycznych przewodnikach.
IV edycja „Kronik Odkrywców” po raz kolejny połączyła historię, eksplorację, naukę, rekonstrukcję i lokalne dziedzictwo. Wszystko w kameralnej formule i w malowniczej przestrzeni Chełmska Śląskiego, która od początku pozostaje jednym z najważniejszych elementów charakteru tego wydarzenia.
Szczególne podziękowania ze strony organizatorów kierujemy do wszystkich prelegentów, gości, partnerów, wystawców, rekonstruktorów, osób zaangażowanych w organizację, a przede wszystkim do uczestników, którzy spędzili ten dzień razem z nami.
Do zobaczenia podczas kolejnych „Kronik Odkrywców”!
![logo sudety.pro [całe białe]](https://agencja.sudety.pro/wp-content/uploads/2026/09/logo-sudety.pro-biale.png){kind=logo}